Hàng nhập Trung Quốc bị áp mã HS sai khi thông quan là chuyện bên mình gặp không ít lần. Gần nhất là lô tai nghe bluetooth của một khách quen, hàng về tới cảng thì bị giữ lại kiểm tra. Lý do: mã HS trên tờ khai không khớp với loại hàng thực tế. Tưởng chuyện nhỏ, cuối cùng mất thêm gần một tuần mới lấy được hàng, còn phải đóng bù một khoản thuế không nhỏ.
Chuyện này không hiếm gặp. Rất nhiều đơn hàng nhập từ Trung Quốc dính đúng lỗi này. Chỉ là ít người để ý, cho tới lúc hàng bị chặn lại ở cửa khẩu.
Mã HS Là Gì Mà Ảnh Hưởng Lớn Đến Thuế Nhập Khẩu Đến Vậy
Nói dễ hiểu, mã HS là dãy số dùng để “dán nhãn” cho từng loại hàng hóa khi qua biên giới. Ở Việt Nam, mã này thường có 8 chữ số, theo Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu đang áp dụng. Cơ quan hải quan nhìn vào dãy số đó để biết mặt hàng thuộc nhóm nào. Từ đó mới xác định được chịu thuế suất bao nhiêu, có cần giấy phép con hay không.
Hai món hàng nhìn ngoài giống nhau vẫn có thể mang mã khác nhau. Tai nghe bluetooth và sạc dự phòng đều là thiết bị điện tử nhỏ gọn. Nhưng mã HS của hai món không giống nhau, thuế suất cũng khác. Sạc dự phòng còn vướng thêm quy định riêng về pin lithium. Vì vậy, hồ sơ nhập khẩu phức tạp hơn một chút. Mỗi ngành hàng điện tử lại có mức thuế nhập khẩu riêng. Phần này bên mình có nói kỹ hơn trong bài về mức thuế nhập khẩu hàng điện tử từ Trung Quốc.
Vì biểu thuế tính theo mã HS, chỉ cần lệch vài số cuối là mức thuế áp có thể chênh nhau đáng kể. Có mặt hàng chênh vài phần trăm, có mặt hàng chênh tới vài chục phần trăm. Theo những lô bên mình từng xử lý, mức chênh phổ biến rơi vào khoảng 5-20%, tuỳ nhóm hàng. Đó là lý do bên mình luôn nhắc khách đừng xem nhẹ bước tra mã. Nó chỉ là một dòng nhỏ trên tờ khai, nhưng ảnh hưởng không hề nhỏ.
Hàng Bị Áp Mã HS Sai Khi Thông Quan Thì Chuyện Gì Xảy Ra
Có hai hướng sai, hậu quả khác nhau. Nếu mã bị áp thấp hơn mức đúng, hải quan phát hiện sẽ truy thu phần thuế còn thiếu. Cộng thêm tiền chậm nộp, có khi còn bị phạt vì khai sai mã số trên tờ khai.
Nếu mã bị áp cao hơn mức đúng, người nhập lại đóng thừa tiền thuế một cách oan uổng. Muốn lấy lại phải làm thủ tục khiếu nại, mất thời gian, không phải ai cũng biết đường đi. Rủi ro bị giữ hàng kiểm tra thực tế cũng tăng lên rõ rệt. Cán bộ hải quan thấy mã khai không khớp mô tả hàng trong kiện, sẽ yêu cầu mở ra kiểm hoá. Thời gian thông quan vì vậy kéo dài, có lô bên mình từng gặp mất cả tuần mới xong.
Mức phạt cho lỗi khai sai mã HS cũng không cố định. Tuỳ mức độ, có thể chỉ bị nhắc nhở. Nặng hơn thì bị phạt tiền theo tỷ lệ phần trăm trên số thuế chênh lệch. Với lô hàng giá trị lớn, khoản phạt cộng dồn tiền chậm nộp không hề nhỏ. Đó là chưa kể chi phí lưu kho bãi trong những ngày hàng bị giữ lại chờ xử lý.
Một Ca Bên Mình Từng Xử Lý
Ngoài lô tai nghe bluetooth kể ở trên, bên mình từng gặp một ca khác. Một khách nhập máy hút bụi mini, bị áp nhầm sang mã thiết bị công nghiệp. Thuế suất nhảy vọt so với mã đúng dành cho đồ gia dụng cỡ nhỏ. Khách hoảng vì số tiền phải đóng cao hơn dự tính gần gấp đôi.
Không riêng hàng theo diện thương mại, đơn lẻ mua trên sàn cũng dễ dính chuyện tương tự. Bên mình từng viết riêng một bài về vì sao hàng mua trên AliExpress hay bị hải quan giữ lại. Tình huống trong bài đó khá giống với những gì vừa kể.
Nhìn lại hai ca này, bên mình rút ra một điều. Người bán Trung Quốc thường chỉ quan tâm đóng gói và giao hàng đúng hẹn. Họ hiếm khi hiểu rõ hệ thống mã HS của Việt Nam. Trách nhiệm khai đúng mã, vì vậy, luôn nằm ở phía người nhập hoặc đơn vị logistics đứng ra làm thủ tục.
Chúng Tôi Xử Lý Thế Nào Khi Gặp Tình Huống Áp Sai Mã Số
Cách phòng tránh tốt nhất vẫn là tra mã HS chính xác trước khi hàng lên tàu. Đừng dùng mã “áng chừng” theo cảm tính. Cũng đừng copy nguyên mã mà người bán Trung Quốc gửi qua. Mã bên Trung Quốc dùng hệ phân loại riêng, không map thẳng một-một sang mã Việt Nam.
Về bản chất, 6 số đầu của mã HS là chung cho gần như cả thế giới. Đây là quy ước theo hệ thống của Tổ chức Hải quan Thế giới. Việt Nam cộng thêm 2 số phía sau để phân loại chi tiết hơn theo quy định trong nước. Chỉ cần 2 số này khai sai, mức thuế áp dụng đã có thể khác hẳn, dù 6 số đầu vẫn đúng.
Vài việc bên mình thường làm trước mỗi lô hàng mới.
- Đối chiếu mô tả kỹ thuật, chất liệu, công dụng thực tế của hàng với Biểu thuế xuất nhập khẩu hiện hành.
- Nhờ đơn vị logistics có kinh nghiệm tra lại mã, đặc biệt với hàng mới hoặc hàng có nhiều biến thể.
- Với lô giá trị lớn hoặc hàng chưa từng nhập, có thể xin “xác định trước mã số” tại cơ quan hải quan.
Nếu Lỡ Bị Áp Sai Rồi Thì Làm Sao
Trường hợp phát hiện hàng đã bị áp sai mã, người nhập hoàn toàn có quyền khiếu nại. Cần chuẩn bị thêm hồ sơ kỹ thuật, catalogue sản phẩm, hợp đồng mua bán để chứng minh mã mình khai là đúng. Hồ sơ càng rõ ràng, quá trình xử lý càng nhanh. Thời gian khiếu nại thường có giới hạn nhất định sau ngày thông quan, nên đừng để quá lâu mới xử lý.
Muốn khiếu nại suôn sẻ, chứng từ phải đầy đủ ngay từ đầu. Đây cũng là lý do bên mình luôn khuyên khách nên có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Chứng từ nên đi kèm mỗi lô hàng, không đợi có tranh chấp mới cần tới.
Ngoài phần chứng từ nhập khẩu, nhiều chủ shop bên mình từng hỗ trợ cũng đầu tư lại gian hàng online. Khách mua hàng nhập ngày càng để ý nguồn gốc sản phẩm, chính sách đổi trả rõ ràng. Nếu bạn đang tính làm lại kênh bán, có thể tham khảo dịch vụ thiết kế website bán hàng chuyên nghiệp. Trang chủ trình bày rõ thông tin sản phẩm, kèm chính sách nhập khẩu minh bạch.
Điều Đáng Nhớ Nhất Với Mã HS Khi Nhập Hàng Trung Quốc
Với bên mình, mã HS chưa bao giờ là chi tiết phụ trên tờ khai. Nó quyết định trực tiếp số tiền thuế phải đóng, và cả tốc độ hàng về tay bạn. Trước mỗi lô hàng mới, đội ngũ bên mình đều dành thời gian tra lại mã cho đúng. Không copy nguyên mã bên bán gửi qua.
Nếu bạn đang tự nhập hàng, hãy tập thói quen này ngay từ lô đầu tiên. Chỉ vài phút kiểm tra trước khi lên tàu, đỡ được cả tiền oan lẫn những ngày dài chờ thông quan. Với những mặt hàng mới, lạ, đừng ngại hỏi thêm một, hai nơi để đối chiếu trước khi khai báo chính thức.
Bên mình vẫn còn nhiều chia sẻ khác quanh chuyện vận chuyển, chính sách nhập khẩu. Bạn có thể đọc thêm khi cần tra cứu. Gặp lô hàng khó xác định mã, cứ nhắn trực tiếp cho bên mình.
