
Chính sách nhập hàng đang thay đổi theo hướng nào?

Chính sách nhập hàng ở khu vực biên giới Việt – Trung đã khác đi rất nhiều so với vài năm trước. Mỗi ngày, đội ngũ chúng tôi làm việc trực tiếp với nhiều chủ shop order hàng Trung Quốc. Và câu hỏi được nhắc đến nhiều nhất gần đây là vì sao hàng bị giữ lâu hơn. Nguyên nhân nằm ở loạt quy định hải quan mới. Những quy định này siết chặt việc kiểm tra nguồn gốc, hóa đơn và nhãn mác. Trong bài này, chúng tôi tổng hợp những điểm bạn cần nắm, dựa trên kinh nghiệm hỗ trợ khách hàng thông quan thời gian qua.
Vì sao hải quan siết chặt chính sách nhập hàng?

Vài năm trở lại đây, lượng hàng qua cửa khẩu Lạng Sơn và Móng Cái tăng đều mỗi năm. Song song với đó, tình trạng khai gian giá trị hàng hoặc giả mạo xuất xứ cũng xuất hiện nhiều hơn. Đó là lý do cơ quan hải quan tăng tần suất kiểm tra thực tế. Các lô hàng tiêu dùng, điện tử và thời trang thường bị soi kỹ nhất.
Chúng tôi thấy rõ điều này qua từng đợt hàng của khách. Cách đây khoảng nửa năm, một shop chuyên order đồ gia dụng qua bên mình bị kiểm tra kỹ hơn hẳn trước đây. Lô hàng của bạn ấy vốn không có gì bất thường. Nhân viên hải quan giải thích khá đơn giản: hệ thống phân luồng tự động giờ nhạy hơn nhiều. Chỉ cần một điểm dữ liệu lệch nhẹ là hàng chuyển sang luồng đỏ để kiểm tra tay. Nhiều chủ shop khá bất ngờ, vì trước đây cùng loại hàng vẫn đi qua rất êm.
Với người đang kinh doanh hàng nhập, đây chưa hẳn là tin xấu. Chính sách chặt hơn đồng nghĩa với thị trường minh bạch hơn. Những shop làm ăn nghiêm túc, giấy tờ đầy đủ sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt về lâu dài.
Hải quan siết ở đâu: nguồn gốc, hóa đơn và nhãn mác
Thay đổi lớn nhất nằm ở yêu cầu chứng nhận xuất xứ, tức C/O. Trước đây, nhiều lô hàng nhỏ lẻ vẫn thông quan dù thiếu giấy tờ này. Bây giờ, thiếu C/O hợp lệ gần như đồng nghĩa với việc hàng bị giữ lại để chờ bổ sung.
Hóa đơn thương mại cũng được đối chiếu kỹ hơn nhiều. Giá trị ghi trên hóa đơn phải khớp với giá trị thực tế của lô hàng. Chuyện khai thấp để giảm thuế gần như không còn đất diễn. Nếu bạn chưa quen quy trình lấy hóa đơn từ xưởng Trung Quốc, hãy đọc kỹ các quy định nhập hàng đang được áp dụng hiện nay trước khi đặt đơn số lượng lớn.
Nhãn mác là điểm rất dễ bị bỏ qua. Không ít shop chỉ dán nhãn tiếng Trung hoặc tiếng Anh, quên bổ sung thông tin đơn vị nhập khẩu bằng tiếng Việt. Lỗi nhỏ này khiến nhiều lô hàng bị giữ lại chỉ để chờ dán nhãn phụ. Có lô mất thêm vài ngày lưu kho chỉ vì thiếu đúng một dòng chữ trên bao bì.
Hàng mua lẻ qua các sàn thương mại điện tử cũng không còn được xem nhẹ. Nhiều khách hàng của bên mình từng bất ngờ khi hàng mua trên AliExpress bị giữ lại, dù giá trị đơn khá nhỏ. Nguyên nhân phần lớn cũng xoay quanh việc khai báo và nhãn mác chưa đúng chuẩn.
Chuẩn bị hồ sơ để thông quan nhanh hơn
Muốn hàng qua cửa khẩu suôn sẻ, khâu chuẩn bị chứng từ phải làm kỹ ngay từ đầu. Theo kinh nghiệm của đội ngũ chúng tôi, một bộ hồ sơ đầy đủ thường gồm các loại giấy tờ sau:
- Vận đơn khớp thông tin người gửi, người nhận và số lượng kiện hàng.
- Hóa đơn thương mại ghi đúng giá trị thực tế, tránh chênh lệch quá lớn so với giá thị trường.
- Danh mục đóng gói liệt kê chi tiết từng loại hàng trong container.
- Chứng nhận xuất xứ C/O nếu mặt hàng thuộc diện bắt buộc.
Ngoài giấy tờ, việc khai đúng mã HS cũng quan trọng không kém. Mỗi mặt hàng có mã số riêng để xác định mức thuế. Khai sai mã HS, dù vô tình, vẫn có thể bị xem là gian lận. Chúng tôi từng gặp một khách khai nhầm mã cho lô phụ kiện điện thoại. Kết quả là thông quan kéo dài thêm gần một tuần, kèm chi phí lưu kho phát sinh.
Nhiều chủ shop mới thường bỏ qua bước làm việc trực tiếp với xưởng để thống nhất nội dung hóa đơn trước khi gửi hàng. Đây là bước đơn giản nhưng lại quyết định phần lớn tốc độ thông quan. Chúng tôi thường khuyên khách yêu cầu xưởng xuất hóa đơn ngay khi đặt cọc, thay vì chờ đến sát ngày hàng lên container.
Một ca thực tế đội ngũ chúng tôi từng xử lý

Cuối năm ngoái, chúng tôi hỗ trợ một khách chuyên nhập đồ gia dụng nhỏ từ Quảng Châu. Lô hàng lần đó có giá trị khá lớn. Nhưng hóa đơn từ xưởng lại ghi giá thấp hơn thực tế khá nhiều, theo thói quen cũ của bên sản xuất.
Khi hàng về đến cửa khẩu, hệ thống phát hiện chênh lệch giá và chuyển ngay sang luồng kiểm tra. Chúng tôi phải làm việc lại với xưởng để xin hóa đơn điều chỉnh, đồng thời giải trình với hải quan về nguồn gốc lô hàng. Quá trình này mất thêm gần một tuần, và khách phát sinh thêm chi phí lưu kho không nhỏ.
Sau lần đó, khách này chủ động hỏi kỹ hơn về việc khai giá đúng ngay từ đầu. Dù số thuế phải đóng nhiều hơn một chút, bạn ấy vẫn chọn cách làm này để tránh rủi ro về sau. Nếu bạn cũng đang băn khoăn về nghĩa vụ thuế khi order hàng quốc tế, có thể xem thêm bài mua hàng trên Alibaba có phải đóng thuế không để chuẩn bị ngân sách phù hợp.
Chi phí và thời gian phát sinh khi lô hàng bị giữ lại
Đây là phần nhiều chủ shop chưa hình dung hết. Mỗi ngày lô hàng nằm lại kho hải quan, chủ hàng phải trả thêm phí lưu kho và phí lưu container. Với đơn giá trị lớn, khoản này cộng dồn khá nhanh, nhất là vào mùa cao điểm.
Ngoài chi phí, thời gian trễ còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch bán hàng. Chúng tôi từng chứng kiến một khách lỡ hẹn giao hàng cho đối tác vì lô hàng bị giữ đúng dịp lễ. Việc này không chỉ tốn tiền mà còn ảnh hưởng đến uy tín với khách cuối.
Để giảm rủi ro, đội ngũ chúng tôi thường khuyên chủ shop chủ động dự phòng thời gian thông quan, đặc biệt với lô đầu tiên nhập từ một xưởng mới. Đừng đặt lịch giao hàng quá sát thời điểm hàng dự kiến về. Chính sách có thể thay đổi cách kiểm tra bất cứ lúc nào, nên chủ động luôn tốt hơn bị động.
Chính ngạch hay tiểu ngạch: chọn đường nào an toàn hơn?

Gần như khách nào mới bắt đầu cũng hỏi chúng tôi câu này. Nhập chính ngạch đòi hỏi đầy đủ hóa đơn, chứng từ, và người nhập phải đóng thuế đúng quy định. Bù lại, hàng đi theo đường này ổn định hơn nhiều, ít bị ảnh hưởng khi cửa khẩu siết kiểm soát đột xuất.
Tiểu ngạch từng là lựa chọn quen thuộc của shop nhỏ vì chi phí ban đầu thấp. Nhưng với chính sách hiện tại, rủi ro của con đường này đang tăng khá rõ. Hàng có thể bị giữ bất cứ lúc nào nếu cách kiểm soát thay đổi, và chủ hàng gần như không có căn cứ để khiếu nại.
Nếu bạn đang tính mở rộng quy mô, chúng tôi khuyên nên chuyển dần sang chính ngạch. Ban đầu có thể tốn thêm chi phí thủ tục, nhưng về lâu dài cách làm này nhẹ gánh hơn nhiều. Bạn có thể tham khảo thêm quy trình nhập hàng Trung Quốc bài bản mà đội ngũ chúng tôi đã tổng hợp, để hình dung rõ từng bước.
Lời kết từ đội ngũ chúng tôi
Chính sách nhập hàng hiện tại buộc các chủ shop làm việc chuyên nghiệp hơn, từ khâu chọn xưởng đến khâu chuẩn bị chứng từ. Quy trình ban đầu có chậm hơn một chút, nhưng đổi lại việc kinh doanh ổn định và ít rủi ro pháp lý hơn. Chúng tôi vẫn đồng hành cùng nhiều chủ shop trong việc chuẩn bị hồ sơ, kiểm tra mã HS và làm việc với hải quan khi cần. Nếu bạn đang phân vân giữa các phương án nhập hàng, hoặc đang vướng một lô hàng cụ thể, đừng ngại liên hệ để đội ngũ chúng tôi tư vấn kỹ hơn.


